નાઈટ્રોજનના અસામાન્ય વર્તનની ચર્ચા કરો.

(N/A) નાઈટ્રોજનનું અસામાન્ય વર્તન નીચેના કારણોસર છે:
$(i)$ નાનું કદ
$(ii)$ ઊંચી વિદ્યુતઋણતા
$(iii)$ ઊંચી આયનીકરણ એન્થાલ્પી
$(iv)$ $d$-કક્ષકોનો અભાવ
$1$. નાઈટ્રોજન $p\pi-p\pi$ મલ્ટીપલ બંધ બનાવવાની ક્ષમતાને કારણે દ્વિપરમાણ્વીય $(N_2)$ વાયુ સ્વરૂપે અસ્તિત્વ ધરાવે છે,જ્યારે સમૂહના અન્ય તત્વો મોટા પરમાણ્વીય કદ અને અસરકારક $p\pi-p\pi$ બંધ બનાવવાની અક્ષમતાને કારણે ઘન સ્વરૂપે હોય છે.
$2$. નાઈટ્રોજન પોતાની સાથે અને ઓક્સિજન તથા કાર્બન જેવા નાના,વધુ વિદ્યુતઋણ તત્વો સાથે $p\pi-p\pi$ મલ્ટીપલ બંધ બનાવવાની વિશિષ્ટ ક્ષમતા ધરાવે છે. ભારે તત્વો એકલ બંધ ($P-P$,$As-As$,$Sb-Sb$) બનાવે છે કારણ કે તેમની પરમાણ્વીય કક્ષકો ખૂબ મોટી અને વિસ્તૃત હોય છે.
$3$. નાઈટ્રોજનમાં કેટેનેશનની વૃત્તિ નબળી હોય છે કારણ કે $N-N$ એકલ બંધ $P-P$ બંધ કરતા નબળો હોય છે,જેનું કારણ નાઈટ્રોજન પરમાણુઓના અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મો વચ્ચેનું પ્રબળ આંતર-ઇલેક્ટ્રોનિક અપાકર્ષણ છે.
$4$. નાઈટ્રોજન તેની સંયોજકતા $4$ થી વધારી શકતું નથી કારણ કે તેની સંયોજકતા કક્ષામાં $d$-કક્ષકોનો અભાવ હોય છે,તેથી તે $PCl_5$ જેવા પેન્ટાવેલેન્ટ સંયોજનો બનાવી શકતું નથી.
$5$. નાઈટ્રોજન $d\pi-p\pi$ બંધ બનાવી શકતું નથી,જ્યારે ભારે તત્વો સંક્રાંતિ ધાતુઓ અથવા ઓક્સિજન સાથે આવા બંધ બનાવી શકે છે (દા.ત.,$R_3P=O$).
$6$. $NF_3$ સિવાયના નાઈટ્રોજનના ટ્રાયહેલાઈડ્સ અસ્થિર હોય છે,જ્યારે સમૂહ-$15$ ના અન્ય તત્વોના ટ્રાયહેલાઈડ્સ સ્થિર હોય છે.